Kanal Tedavisi (Endodonti)
Enfekte olmuş diş sinirinin temizlenip kanalın sızdırmaz şekilde doldurulmasıyla dişi kurtarma.
Kanal Tedavisi — kısa cevap
Kanal tedavisi (endodonti), iltihaplanmış veya canlılığını yitirmiş diş sinirinin (pulpa) çıkarılıp kök kanallarının temizlenmesi, şekillendirilmesi ve üç boyutlu sızdırmaz biçimde doldurulması işlemidir. Amaç dişi çekmeden ağızda tutmaktır. Başarı oranı %90'ın üzerindedir.
- Seans
- 1–3 seans
- Süre
- 45–90 dk
- Anestezi
- Lokal anestezi
- İyileşme
- 2–3 gün hassasiyet
Endodonti nedir?
Endodonti, dişlerde bulunan kök kanallarının tedavisiyle uğraşan branştır. Dişin mine ve dentin tabakalarının altında "pulpa" olarak adlandırılan, dişin canlılığını sağlayan damar ve sinir paketinin bulunduğu bir bölüm vardır. Dişin kronunda "pulpa odası" adını alan bu bölüm, diş köklerinin sonuna kadar uzanır.
Pulpanın herhangi bir sebeple iltihaplanması durumunda dişin siniri alınarak kanallar sterilize edilir ve ardından doldurulur. Endodontik tedavinin amacı; fiziksel, kimyasal veya mekanik nedenlerden dolayı canlılığını kaybetmiş bir dişin tekrar fonksiyon görebilmesi için kök kanallarının tümünün temizlenmesi, şekillendirilmesi ve hazırlanan kök boşluğunun üç boyutlu sızdırmaz şekilde doldurulmasıdır.
İhtiyaç çoğunlukla dişlerin çürümesi ve zamanında müdahale edilmemesi sonucu dişin canlı kısmının etkilenmesi ve içindeki sinirlerin (damar paketlerinin) enfekte olmasıyla ortaya çıkar. Süreç hastaya şiddetli, orta veya hiç ağrı vermeden ilerleyebilir; diş canlılığını yitirir ve kök kanalı iltihaplı bir duruma geçer.
Kanal tedavisi gerektiren belirtiler
- Sıcak ve soğuğa karşı uzun süren, geçmeyen hassasiyet
- Geceleri artan, zonklayıcı, uykudan uyandıran diş ağrısı
- Çiğnerken dişe basınç uygulandığında ağrı
- Diş etinde şişlik, apse veya akıntı (fistül)
- Tek bir dişin diğerlerinden koyulaşması
- Travma sonrası kırılan veya sararsan diş
Tedavi nasıl yapılır?
Anestezi ve izolasyon
Bölge lokal anestezi ile uyuşturulur, diş rubber-dam ile tükürükten izole edilir. İzolasyon, tedavi başarısının en belirleyici adımlarından biridir.
Giriş ve kanal bulma
Pulpa odasına ulaşılır; kanal ağızları büyütme altında tespit edilir.
Çalışma boyu ölçümü
Elektronik apeks bulucu ile her kanalın kök ucuna kadar olan uzunluğu milimetrik olarak belirlenir.
Temizleme ve şekillendirme
Rotary (döner) eğe sistemleriyle kanallar şekillendirilir; sodyum hipoklorit ve EDTA ile enfekte doku ve bakteriler uzaklaştırılır.
Doldurma
Kanal, güta-perka ve kanal patı ile üç boyutlu sızdırmaz biçimde doldurulur.
Üst yapı
Madde kaybına göre kompozit dolgu veya kaplama yapılır. Arka dişlerde kaplama güçlü biçimde önerilir — aksi hâlde diş kırılabilir.
Kanal Tedavisi hakkında sık sorulan sorular
Kanal tedavisi ağrılı mı?
Modern lokal anestezi ile işlem sırasında ağrı duyulmaz. Asıl ağrı, tedaviyi gerektiren iltihaptan kaynaklanır ve kanal tedavisi bu ağrıyı ortadan kaldırır. Tedaviden sonra 2–3 gün süren hafif hassasiyet normaldir.
Kanal tedavisi kaç seansta biter?
Enfeksiyon bulgusu olmayan vakalarda tek seansta tamamlanabilir. Apse, geniş kök ucu lezyonu veya tekrar kanal tedavisi (retreatment) gereken durumlarda 2–3 seans gerekir; seanslar arasında kanala antibakteriyel ilaç yerleştirilir.
Kanal tedavisi yapılan diş kaç yıl dayanır?
Üzerine uygun üst yapı (özellikle arka dişlerde kaplama) yapıldığında kanal tedavili diş onlarca yıl, çoğu vakada ömür boyu ağızda kalır. En sık kayıp nedeni kanalın başarısızlığı değil, zayıflamış dişin kaplanmadan kullanılıp kırılmasıdır.
Kanal tedavisi yerine dişi çekmek daha iyi değil mi?
Hayır. Doğal diş, kemiği ve komşu dişleri korur; çekim sonrası boşluk ya implantla ya köprüyle kapatılmak zorundadır. Kurtarılabilir bir dişi çekmek her zaman daha maliyetli ve daha invaziv bir yola çıkar.
Kanal tedavisi sonrası diş kararır mı?
Eski yöntemlerde kullanılan bazı patlar renklenmeye yol açabiliyordu. Günümüzde doğru temizlenen pulpa odası ve modern materyaller ile renklenme büyük ölçüde önlenir. Oluşan renklenme ise içten beyazlatma veya lamina ile giderilebilir.
Bu sayfada geçen terimler
İlgili rehberler
İlgili tedaviler
- Zirkonyum KaplamaMetal içermeyen, ışığı doğal diş gibi geçiren, diş eti ile uyumlu modern kaplama sistemi.
- Diş DolgusuÇürükle kaybedilen diş dokusunun, diş renginde malzemeyle ve en az müdahaleyle onarımı.
- Çene CerrahisiÇekimden kist ve apse tedavisine, ağız içi sert ve yumuşak dokuların cerrahi tedavisi.
- Diş Eti TedavisiDişi ayakta tutan diş eti ve kemik desteğinin korunması, iltihabın durdurulması.