Ortodonti (Diş Teli Tedavisi)
Dişlerin çene içindeki dizilimini ve çenelerin birbirine uyumunu düzelten branş.
Ortodonti — kısa cevap
Ortodonti, dişlerin çene içindeki dizilimi ve çenelerin birbiriyle ilişkisinden sorumlu diş hekimliği branşıdır. Çapraşıklık, kapanış bozukluğu ve çene uyumsuzluklarını braket (diş teli) veya şeffaf plaklarla tedavi eder. Ortalama tedavi süresi 12–24 aydır.
- Seans
- 4–6 haftada bir kontrol
- Süre
- 12–24 ay
- Anestezi
- Gerekmez
- İyileşme
- Pekiştirme (retansiyon) dönemi
Ortodonti nedir, neyi tedavi eder?
Ortodonti, dişlerin çene içerisindeki düzeninden ve çenelerin birbirleriyle olan ilişkisinden sorumlu branştır. Diş, çeneler ve yüz bölgesinde oluşmuş bozuklukları veya uyum sorunlarını tedavi eder. Bu bozuklukların önlenmesi ve ilerlemesinin engellenmesi için de tedavi yöntemleri uygulayan ortodonti bölümü; ısırma, çiğneme, konuşma ve gülme gibi kişinin yaşantısını doğrudan etkileyen fonksiyonları en iyi düzeye getirmeyi amaçlar.
Çapraşık dişler sadece istenmeyen bir estetik görünüme sebep olmaz. Çapraşık dişlerin tam olarak temizlenmesi oldukça zor olduğundan çürük ve diş eti rahatsızlıklarının oluşması kuvvetle muhtemeldir. Bu nedenle ortodontik tedaviler, estetik yönden olduğu kadar ağız sağlığı için de büyük önem taşır.
Ortodontik bozukluklar neden oluşur?
- Kalıtsal etkenler (ailede çene yapısı ve diş boyutu uyumsuzluğu)
- Doğumsal anomaliler (dudak, damak yarığı gibi)
- Hatalı fonksiyonlar (ağız solunumu, dil itimi)
- Zararlı alışkanlıklar (parmak emme, uzun süre emzik kullanımı)
- Çürük nedeniyle süt dişlerinin erken kaybedilmesi
- Diş gıcırdatma veya düşme, çarpma gibi travmalar
Braket seçenekleri
| Tip | Görünürlük | Avantaj | Dikkat |
|---|---|---|---|
| Metal braket | Görünür | En dayanıklı, en geniş endikasyon | Estetik beklentiye uymayabilir |
| Seramik braket | Az görünür | Diş rengine yakın | Daha kırılgan, renklenebilir |
| Safir braket | Şeffaf | Yüksek estetik | Maliyet, kırılganlık |
| Lingual braket | Görünmez | Dışarıdan hiç görünmez | Alışma süresi, konuşma etkisi |
| Şeffaf plak | Neredeyse görünmez | Çıkarılabilir, hijyenik | Günde 20–22 saat kullanım şartı |
Lingual ortodonti, braketlerin ve tellerin dişlerin arka yüzeyine, dil tarafına uygulanmasına verilen isimdir. Bu sistemin en büyük avantajı, braket ve tellerin dışarıdan bakıldığında görülmemesi; dolayısıyla estetik kaygı yaşatmamasıdır.
Tedavi süreci ve pekiştirme
Teşhis kayıtları
Panoramik ve sefalometrik röntgen, fotoğraf, ağız içi tarama ile mevcut durum belgelenir; iskeletsel mi dişsel mi bir sorun olduğu belirlenir.
Plan ve onay
Çekimli/çekimsiz tedavi, aparey tipi ve tahmini süre hastayla paylaşılır.
Aktif tedavi
Braketler yapıştırılır, 4–6 haftada bir kontrolle tel ve lastikler değiştirilerek hareket yönetilir.
Pekiştirme (retansiyon)
Braketler çıkarıldıktan sonra dişler eski konumuna dönme eğilimindedir. Sabit lingual retainer ve/veya gece plağı kullanımı en az 2 yıl, idealde ömür boyu geceleri sürdürülür.
Ortodonti hakkında sık sorulan sorular
Diş teli tedavisi ne kadar sürer?
Ortalama tedavi süresi 12–24 aydır. Hafif çapraşıklıklarda 6–12 ay yeterli olabilirken, iskeletsel uyumsuzluk veya gömülü diş çekme eşliğinde süre 30 aya uzayabilir. Kontrollere düzenli gelmek süreyi doğrudan kısaltır.
Ortodonti tedavisi için yaş sınırı var mı?
Hayır. Diş eti ve kemik desteği sağlıklı olan her yaşta ortodontik tedavi yapılabilir; 50–60 yaşında tedavi gören hastalarımız vardır. Tek fark, yetişkinlerde çene büyümesi tamamlandığı için iskeletsel sorunların ortodontik cerrahi ile birlikte çözülmesi gerekebilmesidir.
Diş teli takılırken ağrı olur mu?
Takma işlemi ağrısızdır, anestezi gerekmez. İlk 3–5 gün dişlerde basınç hissi ve çiğnerken hassasiyet olur; bu normaldir ve basit ağrı kesicilerle rahatlar. Her tel değişiminden sonra 1–2 gün benzer hassasiyet tekrarlayabilir.
Ortodonti için diş çekilmesi şart mı?
Hayır, şart değil. Çekim kararı yer darlığının miktarına, yüz profiline ve dudak desteğine göre verilir. Mümkün olan vakalarda genişletme ve dişler arası aralandırma (stripping) ile çekimsiz tedavi tercih edilir.
Tel takılıyken nelere dikkat etmeliyim?
Sert gıdalar (fındık, buz, kabuklu ekmek), yapışkan şekerler ve ambalajı dişle açmak braket kopmasına yol açar. Her yemekten sonra ortodontik diş fırçası ve arayüz fırçasıyla temizlik, florürlü gargara ve 6 ayda bir profesyonel temizlik gerekir.
Bu sayfada geçen terimler
İlgili rehberler
İlgili tedaviler
- Şeffaf PlakNeredeyse görünmeyen, takıp çıkarılabilen şeffaf plaklarla kademeli diş düzeltme.
- Çocuk Diş HekimliğiSüt ve kalıcı dişlerin korunması, çocuk psikolojisine uygun yaklaşımla tedavi.
- Estetik Diş HekimliğiDişlerin rengi, formu ve dizilimini yüz oranlarınızla uyumlu hâle getiren bütüncül planlama.
- Gömülü / 20 Yaş DişiÇıkamayan veya yanlış konumlanan 20 yaş dişlerinin planlı ve kontrollü cerrahi çekimi.