Diş Protezi (Sabit ve Hareketli Protezler)
Eksik dişlerin yerine konarak çiğneme, konuşma ve estetiğin yeniden kazandırılması.
Diş Protezi — kısa cevap
Diş protezleri, diş eksikliklerinin tedavisi için hazırlanan yapay dişlerdir. Amaç kaybolan çiğneme fonksiyonunun yeniden kazanılması, bozulan konuşmanın düzeltilmesi ve estetik görünümün sağlanmasıdır. Protezler sabit (kaplama, köprü) veya hareketli (takılıp çıkarılabilen) tasarımda hazırlanır.
- Seans
- 3–6 seans
- Süre
- 2–4 hafta
- Anestezi
- Sabit protezde lokal
- İyileşme
- Hareketli protezde alışma 2–4 hafta
Protez türleri ve seçim kriterleri
Diş protezleri, diş eksikliklerinin tedavisi için hazırlanan yapay dişlerdir. Yapım amacı; diş eksikliği nedeniyle kaybolan fonksiyonun yeniden kazanılması, bozulan konuşmanın düzeltilmesi ve estetik görünümün sağlanmasıdır. Protezler sabit (kaplama ve köprüler) ya da hareketli (takılıp çıkarılabilen damaklar) dizaynda hazırlanabilir.
Sabit mi hareketli mi yapılacağına karar verilirken ağızda kalan diş sayısı, bu dişlerin ağız içindeki konumları ve dişlerin dayanıklılıkları hekim tarafından incelenir.
| Protez tipi | Dayanak | Hasta çıkarabilir mi? | Konfor |
|---|---|---|---|
| Kron (kaplama) | Kendi dişi | Hayır | Doğala en yakın |
| Köprü | Komşu dişler | Hayır | Çok iyi |
| İmplant üstü kron/köprü | İmplant | Hayır | Doğala en yakın |
| Bölümlü (parsiyel) protez | Kalan dişler + damak | Evet | Orta |
| Total damak | Mukoza (emme) | Evet | Alışma gerektirir |
| İmplant destekli hareketli | 2–4 implant | Evet | Hareketliden belirgin iyi |
Köprü mü implant mı?
Tek diş eksikliğinde iki ana seçenek vardır. Köprü, boşluğun iki yanındaki sağlam dişlerin küçültülüp üç üyeli bir restorasyonla kapatılmasıdır; implant ise komşu dişlere hiç dokunmadan boşluğa yapay kök yerleştirilmesidir.
| Köprü | İmplant | |
|---|---|---|
| Komşu sağlam dişler | Kesilir (geri dönüşsüz) | Korunur |
| Toplam süre | 2–3 hafta | 3–6 ay |
| Kemik korunması | Boşlukta kemik erir | Kemik korunur |
| Cerrahi | Gerekmez | Gerekir |
| Ortalama ömür | 10–15 yıl | 15+ yıl / ömür boyu |
Hareketli protez kullanımı
- İlk 2–4 hafta konuşma ve çiğnemede alışma dönemi normaldir; yüksek sesle okumak alışmayı hızlandırır
- Her yemekten sonra protez çıkarılıp yıkanmalı, ağız çalkalanmalıdır
- Geceleri protez çıkarılıp temiz suda bekletilmeli — mukozanın dinlenmesi şarttır
- Protez diş macunu ile değil, özel protez temizleyici ile fırçalanmalıdır
- Vuruk ve yara oluştuğunda protez kendiliğinden aşındırılmamalı, kliniğe başvurulmalıdır
- Kemik zamanla eridiği için protezin 4–6 yılda bir yenilenmesi veya besleme yapılması gerekir
Diş Protezi hakkında sık sorulan sorular
Hareketli protez alışma süresi ne kadar?
Ortalama 2–4 hafta. İlk günlerde tükürük artışı, dolgunluk hissi ve konuşmada zorluk beklenir. Bu dönemde yumuşak gıdalarla başlanması, lokmanın iki yana dağıtılarak çiğnenmesi ve yüksek sesle okuma alışmayı belirgin biçimde hızlandırır.
Protezim oynuyor, ne yapmalıyım?
Yapıştırıcıya başvurmak kalıcı çözüm değildir. Oynama genellikle kemik erimesi nedeniyle protezin mukozaya uyumunun bozulmasından kaynaklanır; besleme (rebase/reline) veya yenileme gerekir. En konforlu çözüm, 2–4 implantla protezi tutturmaktır.
Köprü için kaç diş gerekir?
Klasik kuralda, köprüde taşınacak her eksik diş için en az bir sağlam dayanak dişi gerekir ve dayanakların kök yüzey alanı toplamı taşınan dişi karşılamalıdır. Serbest sonlu boşluklarda (arkada diş yoksa) köprü yapılamaz; implant gerekir.
Protez kullanırken diş eti kontrolü gerekir mi?
Evet, yılda en az bir kez. Protez altındaki mukozada mantar enfeksiyonu, vuruk yaraları ve kemik erimesi sessizce gelişir. Uzun süre kontrolsüz kullanılan protezler mukozada kalıcı lezyonlara yol açabilir.
İlgili rehberler
İlgili tedaviler
- Diş İmplantıKaybedilen dişin kökünü birebir yerine koyan, komşu dişlere dokunmayan kalıcı çözüm.
- All-on-4 / Tüm AğızTam dişsiz çenede 4–6 implant üzerine sabit protez: hareketli damaktan kalıcı çözüme.
- Zirkonyum KaplamaMetal içermeyen, ışığı doğal diş gibi geçiren, diş eti ile uyumlu modern kaplama sistemi.
- Çene Eklemi TedavisiÇene eklemindeki ses, ağrı ve kilitlenmenin nedeninin bulunup kademeli tedavi edilmesi.